Ideale huisvesting voor kalveropfok

Er moet ruimte zijn voor alle geboren kalveren tot 3 weken in eenlinghuisvesting. Daarnaast moet er ruimte zijn voor de vaarskalveren die opgefokt worden tot 4 maanden. Dit kan vanaf 3 weken in groepshuisvesting. Dit betekent dat er voor circa 15% van het aantal koeien eenlinghuisvesting moet zijn en voor 15% van het aantal koeien groepshuisvesting. De voorkeur gaat uit naar kleine vaste groepen van gelijke leeftijd.

De eerste weken

In de eerste drie weken worden pasgeboren individueel opgevangen. Op deze manier krijgen ze de zorg en aandacht die ze nodig hebben in een hygiënische omgeving.

Enkele aandachtspunten: 

  • ​Zorg voor voldoende en schoon stro in de afkalfstal. Vergeet niet om direct na de geboorte van het kalf de navel te ontsmetten. Haal een kalf hier zo snel mogelijk weg en verplaats naar een 100% schone individuele huisvesting (gereinigd en ontsmet!). Gebruik voor het vervoer een speciaal hiervoor gereserveerde, gereinigde en ontsmette kruiwagen met schoon stro erin. Geef het dier vervolgens zo snel mogelijk voldoende biest van goede kwaliteit.
  • Vermijd ieder contact met andere kalveren.
  • Minimaal de eerste 3 weken individueel huisvesten i.v.m. optimale controle op voeropname, opbouw actieve immuniteit, diarreegevoeligheid, enz.
  • Jonge kalveren bij voorkeur niet in dezelfde ruimte huisvesten als de oudere dieren i.v.m. ziekteoverdracht via de lucht.
  • Er is altijd een schone, droge ondergrond. Strooi dagelijks de kalveren in, waarbij er zoveel strooisel in het hok moet liggen, dat de knieën van een liggend kalf niet meer zichtbaar zijn.

Optimale huisvesting

Voor de optimale huisvesting van kalveren en daarmee ook de optimale opfokperiode zijn de volgende aspecten essentieel:

De juiste temperatuur

De optimale temperatuur is cruciaal voor de juiste huisvesting van het kalf.
Een koude temperatuur is prima aangezien het kalf tegen koude licht kan, mits het droog ligt en voldoende goede voeding krijgt. Een kalverdekje helpt goed om het kalf op temperatuur te houden.
Te hoge temperaturen zijn schadelijk voor het kalf en gaan ten koste van de voeropname en de vitaliteit van het kalf en kosten dus groei. Met name bij de iglo’s is er veel verschil in temperatuur als ze in de zon staan. CalfOTel® hokken zijn van UP polyester dat voorzien is van een dubbel gecoate witte toplaag die de zon weerkaatst. Dit geeft veel minder opwarming dan de meeste andere iglo’s.

Zorg voor volop frisse lucht, maar zonder tocht, ammoniak of ziektekiemen en zorg voor de goede locatie van het hok.

Groepshuisvesting

  • All-in/all-out heeft een sterke voorkeur, dit geeft de beste resultaten. Hanteer in groepen de eerste vier maanden een maximaal leeftijdsverschil van 2 weken en voorkom het mengen van diergroepen. Zeker niet van verschillende leeftijden!
  • Samenvoegen in groep niet eerder dan op 3 weken leeftijd. Start klein en schaal langzaam op. Laat het kalf bij voorkeur in een vertrouwde omgeving (te grote groepen en verplaatsen geeft onnodig stress wat ten koste gaat van weerstand en voeropname).
  • Kies voor het voeren voor een geautomatiseerd systeem. Het voordeel hiervan is het arbeidsgemak, maar zeker ook de nauwkeurigheid van voeren. Het werken met een Melktaxi /melkshuttle heeft de voorkeur bij all-in all-out hokken. In het geval van grote groepshokken past een kalverdrinkautomaat.

Optimale locatie kalverhuisvesting op een melkveebedrijf

  • Huisvesting ten Zuidwesten/Westen van de koeienstal. Dit voorkomt bacterie- en virusinsleep vanuit de koeienstal.
  • Ondergrond moet vlak zijn en goed te reinigen. Een gestorte, gevlinderde betonvloer heeft daarbij de voorkeur. Deze moet onder 2% afschot worden gelegd. (Hoe dichter de vloer, hoe beter te reinigen, eventueel coaten). Zorg ervoor dat regenwater niet in de hokken kan lopen waardoor het strooisel nat wordt.
  • De hokken bij voorkeur met de dichte zijde naar de meest voorkomende regen/windrichting plaatsen.
  • Bij voorkeur beschutting creëren tegen windinvloeden om arbeidscomfort te verbeteren.

Voor- en nadelen

Voordelen buitenopfok

  • Optimaal klimaat voor het kalf (microklimaat), ter voorkoming van infecties
  • Kalf is het best beschermd tegen besmetting door oudere kalveren
  • Infectiedruk fors lager dan in een vaste stal (kunt een 0 situatie creëren)
  • Kalveren zijn gemakkelijk in de gaten te houden
  • Bij eventuele problemen is het hok / kalf gemakkelijk te verplaatsen
  • Goedkopere oplossing dan het bouwen van een stal
     

Nadelen buitenopfok

  • Minder werkcomfort (denk aan verlichting, water, stroom enz.).
  • Afvoer urine en regenwater moet goed worden geregeld (dichte ondergrond met 2% afschot).

Ventilatie iglo’s

  • Condensafvoer bij warm weer via openingen aan voorzijde boven in de iglo
  • Circulatie van beneden naar boven in het hok (warme lucht stijgt op)
  • Altijd luchtcirculatie zonder tocht
  • Hok altijd droog

Weerkaatsing zonlicht

  • CalfOTel-hokken zijn gemaakt van speciaal UP polyester met coating
  • In combinatie met de speciale dubbel gecoate witte toplaag weerkaatst dit zonlicht
  • Hierdoor wordt het hok in de zon nauwelijks opgewarmd

Kosten kalverhuisvesting

Nog te vaak zijn beslissingen in kalveropfok ingegeven door kosten. Gezien het belang van een goede opfok is dat vaak onterecht. Ter illustratie; een opgefokte vaars kost € 1.200,- tot € 1.800,-. Voor een bedrijf dat 30 vaarzen per jaar opfokt is dat een bedrag van € 36.000,- tot € 54.000,- per jaar.

Dit staat in geen enkele verhouding tot investeringen in kalveropfok. Denk daarbij niet alleen aan de eenmalige investering in huisvesting, maar ook aan het vervangen van spenen en drinkemmers, het gebruik van ontsmettingsmiddel, het gebruik van strooisel etc. Hierop bezuinigen ten kosten van de kwaliteit is absoluut geen aanrader.

    Jeugdgroei maximaal benutten

    Hoe jonger een dier hoe hoger de eiwitefficiëntie. Oftewel hoe beter het dier eiwit uit voeding benut voor groei. Maak hier gebruik van bij de opfok van kalveren.

    Waar gaat in de praktijk resultaat verloren?

    • Onjuiste biestverstrekking (kwaliteit, hoeveelheid, snelheid)
    • Suboptimale voeding (kwaliteit, hoeveelheid, temperatuur, water)
    • Geen goede huisvesting (welzijn, klimaat)
    • Slechte hygiëne (Infectiedruk)
    • Gezondheidsproblemen (infecties/voedingsstoornissen)
    • Foutief management (foute of onjuist uitvoeren protocollen)

    (De eerste drie weken zijn het vooral diarreeproblemen die het kalf schade berokkenen. Na drie weken komen vaker luchtwegproblemen voor.)